Üye Girişi | Yeni Üyelik
   07 Şubat 2012 Salı
Ortadoğu ve Afrika
Rusya – Ukrayna
Kafkasya
Türkistan
Asya – Pasifik
Güney Asya
Türkiye
Balkanlar
Amerika
Avrupa Birliği
Kıbrıs
Jeopolitik ve Strateji
Sivil Toplum Kuruluşları
Uluslararası Hukuk
Çok Taraflı İkili İlişkiler
Bilgi Yönetimi
Bilim ve Teknoloji Araştırmaları
Proje ve Kalkınma Yardımları
Medya
Uluslararası Örgütler
Karadeniz
Hakkımızda
Başkan
Yönetim Kurulu
Danışma Kurulu
Bilim Kurulu
Kadromuz
Temsilcilerimiz
TÜRKSAM'da Staj
Bağlantılar
E-Kitap
TÜRKSAM
Adres : Oğuzlar Mahallesi, Türkocağı Cad. 1388. Sok (eski 32. Sok), No: 52
Balgat / ANKARA

T :  0090. 312. 285 31 00 - T: 0090. 312. 285 00 66
F : 0090. 312. 285 00 71
Ukrayna ve Moldova'da Gürcistan Senaryosu Gündemde
15 Mart 2004 Moldova [10] [12] [14] [16]
Dr. Nazim CAFERSOY
Dr. Nazim CAFERSOY
Bölge Uzmanı
Rusya – Ukrayna
Hakkında - Arşivi

Gürcistan’da muhalefetin örtülü devrimle iktidara gelmesi ciddi demokrasi sorunlarının yaşandığı ve bir türlü demokratik seçimlerin yapılamadığı eski Sovyet coğrafyasındaki çoğu yeni bağımsız devletlerde örnek olay etkisi yaratmıştır. Gürcistan senaryosu, özellikle eski komünist nomeklaturanın iktidarda olduğu ülkelerdeki iktidarlar tarafından tehlike olarak değerlendirilirken, demokratik seçim yapılamaması nedeniyle iktidara sivil yoldan gelemeyen muhalefetler için de ilham kaynağı olmaktadır. Bu nedenle, Gürcistan deneyimi özellikle muhalif hareketlerin güçlü ve Batı yanlısı olduğu Ukrayna ve Moldova benzeri ülkelerde son  dönemde açıkça dillendirilmekte ve hatta uygulama çabalarına girişilmeye çalışılmaktadır.

Ukrayna’da  muhalefet “Kuçma’sız Ukrayna” sloganı ile demokratik yoldan iktidara gelme mücadelesine devam etse de, gelinen noktada iktidarın ciddi engellemeleri ile karşılaşmaktadır. Bu engellemenin en önemli dönemeçlerinden biri ise 2004 yılı sonunda yapılması gereken Devlet Başkanlığı seçimleri konusunda yaşanmaktadır. Yuşenko liderliğindeki muhalefet, 2004 yılı sonunda yapılacak demokratik seçimlerle iktidara gelmek için mücadele vermekte ve Devlet Başkanı Leonid Kuçma’nın da anayasal olarak üçüncü kez aday olamayacağını savunmaktadır. Ancak, Aralık ayında önce Anayasa Mahkemesi’nin Kuçma’nın aday olabileceğini açıklaması ve ardından 23 Aralıkta ise 2004 yılında yapılması gereken Devlet Başkanlığı seçiminin 2006 yılında Parlamento tarafından gerçekleştirilmesine ilişkin yapılan anayasa değişikliği girişimi, muhalefetin demokratik yoldan mücadelesini yürütmesi seçeneğini ciddi biçimde tehlikeye sokmaktadır. Bu durum, özellikle ABD’nin desteğini alan Yuşenko liderliğindeki muhalefet için Gürcistan senaryosunu cazip hale getirmektedir.

Nitekim, “Bizim Ukrayna” liderlerinden Ukrayna Parlamentosu Bütçe Komisyonu Başkanı Petr Proşenko, Gürcistan benzeri bir çözüm ihtimalini gündeme getirerek Kuçma yönetimine bir nevi uyarıda bulunması, Saakaşvili’nin Yuşenko liderliğindeki muhalefetle sıcak ilişkileri ve Gürcistan’daki devrimden kısa bir süre sonra daha Devlet Başkanı olmadan Kiev’i ziyaret ederek “Bizim Ukrayna” lideri ile görüşmesi gibi gelişmeler Amerikan basının Ukrayna ve Gürcistan arasında paralellikler kurmasına yol açmıştır. Bu arada muhalefet cephesi de iktidarın Anayasa değişikliği girişimlerine karşı tutumunu sertleştirmeye devam etmiştir. Bu bağlamda, Bizim Ukrayna, Yuliya Timoşenko Bloku (BYT) ve Sosyalist Parti 2003 Aralık ayından beri Parlamento çalışmalarını boykot etmeye devam etmektedirler. Ayrıca, 21 Ocak’ta Bizim Ukrayna lideri Yuşenko Anayasanın değiştirilmesi çabalarının darbe girişimi olduğunu ve buna karşı kitlesel gösteri hazırlığında olduklarını belirterek Gürcistan senaryosu konusunun gündemde olduğunu destekler bir tutum sergilemiştir. Ülke içindeki siyasal sürecin kontrol edilemeyecek bir sürece sürüklenmesi tehlikesi Devlet Başkanı Kuçma’yı muhalefetle görüşmelere  itmiştir. Bu çerçevede 2 Şubat 2004’de Kuçma parlamentodaki siyasi parti liderlerini toplantıya davet etmiştir. Görüşmeye muhalefet liderlerinden Yuşenko (Bizim Ukrayna) ve Petr Simonenko (Komunist Parti) aktılırken, Aleksandr Moroz (Sosyalist Parti) ve  Yuliya Timoşenko (YTB) katılmamışlardır.  Ancak, Yuşenko görüşmenin sonuçsuz bittiğini açıklamıştır.  Kuçma gerginliği düşürme yönünde girişimini sürdürmüş, bu bağlamda muhalefetin sert eleştirisine hedef olan devlet başkanının parlamentonun seçmesi önersinden vazgeçtiğini belirtmiştir. Bu paralelde Ukrayna Parlamentosundaki iktidar yanlısı milletvekilleri de verilen kış tatilinin ardından ilgili yasa  maddesi değişikliğinin anayasa reform paketinden çıkarılması yönünde oy kullanmıştırlar. Bu noktada iktidar işlerin kontrolden çıkmaması noktasından hareketle dikkatli davranma arzusu göstermektedir.

Bu arada Ukrayna’da son dönemde muhalefet tarafından gündeme getirilen Gürcistan model, iktidar değişikliğinden  bahsederken, Rusya faktörünü ve Ukrayna’nın Rusya bakımından hem jeopolitik önem ve hem de etkinlik bakımından çok daha önemli olduğunu da gözardı etmemek gerekir.

Son dönemde Gürcistan senaryosunun gündemde olduğu bir diğer ülke ise Moldova’dır. İşsizlik ve fakirlik gibi benzer ekonomik sorunlar içinde olan ve bir yandan da on seneden beri toprak bütünlüğünü tehdit eden Dnester Sorunu ve Rus Ordusu’nun ülkeden çıkartılması gibi temel sorunlarını çözemeyen Moldova’yı, Şubat ve Nisan 2001’de yapılan Parlamento ve Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanan Moldova Cumhuriyeti Komünist Partisi yönetmektedir. Ülkede hem Parlamento ve hem de Devlet Başkanlığı’nı elinde bulundurmasına ve Rusya ile yakınlaşma politikasına öncelik vermesine rağmen, temel sorunları çözemeyen Komünistler, muhalif Hıristiyan-Demokratik Halk Partisi (HDHP) tarafından Gürcistan senaryosunun bir benzeri ile düşürülme tehdidi ile karşı karşıyadır. 16 Ocak 2004’de HDHP lideri Yuriy Roşka ülkede erken Parlamento ve Devlet Başkanlığı seçimleri için 25 Ocak’tan itibaren gösterilere başlama kararı aldıklarını ilan etmiştir. 101 üyeli parlamentoda 11 sandalyesi bulunan parti Batıcı ve Romanya ile birleşme yanlısı görüşleriyle bilinmektedir. Parti, Moldova’nın ayrılıkçı Dnester bölgesi sorununun çözümü için halen arabulucu rol alan AGİT, Rusya ve Ukrayna’nın yanısıra ABD, AB ve Romanya’nın da müdahil olmasını ve ülkeni federeleştirmeden bir çözüme gidilmesini savunmaktadır. Ayrıca Dnester bölgesinden Rus ordusun çıkarılması da temel isteklerden biri olarak ileri sürülmektedir. Muhalefeti aşırı milliyetçi tavır takınmakla suçlayan Devlet Başkanı Vladimir Voronin ise iktidar koltuğunu kolayca bırakmayacağının sinyallerini vermektedir.

Özetle, bağımsızlığın ardından geçen süre boyunca totaliter politik sistemden ve planlı ekonomiden, demokratik ve serbest piyasa ekonomisinin güçlendirdiği sağlam bir yapıya evirilemeyen eski Sovyet coğrafyasının (Baltık ülkeleri dışındaki) yeni bağımsız devletleri ciddi politik ve ekonomik sorunlar içindedir. Esasen eski Komünist nomeklaturanın iktidarda bulunduğu ülkeler otoriter siyasi yapılara  ve büyük yapısal sorunları bulunan ekonomilere sahiptirler. Bu ülkelerde, dönüşüm ve değişimi demokratik yollardan yapma yolları kapatılan muhalefet ise yeni dönemde Gürcistan modeline sempati ile bakma eğilimi içine girmiştir. SSCB döneminde totaliter yapıdan kurtulma noktasında öncü rollerden birini oynayan Gürcistan’da, son devrimin de yeni dönemde böyle bir rolü oynayıp oynamayacağını ise zaman gösterecektir.


http://www.turksam.org/tr/a203.html
Arkadaşına Gönder 5813 kez okundu Yazdır
Paylaş: Google Yahoo FaceBook Mixx
Digg StumbleUpon Del.icio.us reddit Twitter
 
Yorumlar
   Başlık : 
  Yorum : 
(Yorum larınızı yaparken '<' ve '>' işaretlerini kesinlikle kullanamazsınız.) 

* Yorum yapabilmeniz için 'Üye Girişi' yapmanız gerekmektedir.

  
Bu sitede yer alan bilgiler TÜRKSAM adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır. Kâr amacı güdülmez. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Sitede Ençok Okunanlar
Osmanlı Devletinde Ermeni Sorunu Ve Avrupa Devletlerinin Ermeni Politikaları
49081 kez okundu.
Türklerde Yeni Yıl: Nevruz Bayramı ve Törenleri
31741 kez okundu.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi Yetmiş Yaşında
19053 kez okundu.
İran’ın Nükleer Çabaları: Hedefler, Tartışmalar ve Sonuçlar
17654 kez okundu.
Yeni Global Oyun ve Hazar’ın Statüsü
15975 kez okundu.
Sitede Ençok Yorumlananlar
Atatürk’ün Türk Dünyasına Bakışı!
10 defa yorumlandı.
PKK Terör Örgütü’nün Dağdan İnmesi ve Karşılanmasındaki Sorunlu Süreç
6 defa yorumlandı.
Ermenistan ile İmzalanan Protokoller ve Bundan Sonraki Riskli Sürecin Analizi
5 defa yorumlandı.
Gazze’ye Yardım Girişimi ve İsrail Saldırısının Soğukkanlı Analizi
5 defa yorumlandı.
Türklere Karşı Yapılan Soykırımlar ve Hocalı Soykırımı
4 defa yorumlandı.
Copyright © 2004 - 2012 TÜRKSAM - Tüm Hakları Saklıdır.
Şu an sitemizde gezinen 2582 ziyaretçi, 0 üyemiz bulunmaktadır.
Tasarım ve Programlama TÜRKSAM - Bilişim Teknolojileri Merkezi (BTM)
En iyi 1024x768 görüntülenir.