12 Aralık’ta Güney Azerbaycan’ın Şebester kentinde bu bölgede 1945-46 yıllarında kurulmuş olan Milli Hükümeti anma töreni İran devleti tarafından sert bir şekilde bastırılmış ve bu olay 150 kişinin tutuklanması ile sona ermiştir. İran’da Reformcu-Muhafazakar çatışmasının dışında hiç bir siyasi olgu ile ilgilenmeyen Batı medyasında Güney Azerbaycan’da yaşanan bu gelişme yer almasa da yaşananlar İran’da çok ciddi bir siyasi olgünun göstergesidir. Bu tutuklamalar merkez-kaç siyasi güçlerin İran’ın siyasi sistemi içerisinde ağırlığının arttığı gösermektedir. Merkez-kaç siyasi olgular İran‘da reform hareketinin başarısız olarak görünmesiyle başlamıştır.
Reformcular 1997’deki iktidara gelmeleriyle merkez-kaç kuvvetleri devlet merkezinde toplamayı başarmıştı. Reformcuların bu başarısı İran’da muhalefeti parçalamış ve “devrimci” güçleri zayıflatmıştı. Reformcuları bu siyasi tutumu Hatemi’nin “muhalefeti sistemin içerisine sokmak ve düşmanı muhalif yapmak” politikası çerçevesinde gerçekleşmişti. Böylece İran devletinde siyasal yapı merkeze daha da yakınlaşmıştı. Reformcuların başarısızlığı ile hükümet merkezinde toplanan muhalefetin merkezden kaçma süreci başlamıştır. Böylece İslam Cumhuriyeti siyasal hareketlilikte merkez olma gücünü yitirmeye başlamıştır.
Reform hareketi Güney Azerbaycan milli hareketini de etkiledi. Güney Azerbaycan milli hareketi reformcular karşısında paradoksal bir tutum içerisinde idi. Güney Azerbaycanlılar, reformcuları Fars Milliyetçisi olarak nitelendirerek onlara güvenmeseler de onların ortaya attığı demokrasi, sivil toplum ve Anayasa sloganları içerisinde kendilerini bulmakta idiler. Reformcuların diğer önemli bir özelliği sistemde yarattıkları ikili yönetim yapısıdır. Bu ikili yönetim yapısından Güney Azerbaycan milli hareketi faydalandı ve iki blok arasındaki sorun Güney Azerbaycan milli hareketini büyümesine yarar sağladı.
Güney Azerbaycan milli hareketi reformculara karşı çelişkili bir tutum içerisinde olsa da reformcuların çalışmaları bu hareketi çok etkiledi. Reform hareketi Güney Azerbaycan milli hareketini merkeze doğru çekmeyi başarmıştı. Güney Azerbaycan sorununu çözmek için Hatemi gibi reformcular ve sorunu reformcuların demokrasi söylemleri içerisinde düşünen birçok Güney Azerbaycanlı ortaya çıktı. Hatta Reform hareketinin “demokrasi söylemi” bazı çevrelerin “milli söylemini” ikinci plana itti.
1997’den günümüze kadar reformcuların verdikleri sözü yerine getirmemesi Güney Azerbaycan milli hareketinin reformculardan uzaklaşmasına yol açmıştır. Çünkü bu harekete reformcuların vereceği bir şey olmadığı düşünülmeye başlandı. Güney Azerbaycanlıların reformculardan uzaklaşması İran hükümetinin bu hareketin içerisindeki ağırlığının azalmasına neden oldu. İran Devleti’nin Güney Azerbaycan milli hareketindeki ağırlığının azalması İranlılık öğelerin azalmasını da beraberinde getirmeye başladı. İranlılık öğelerin güçsüzleşmesi ile Azerbaycanlılık ve Türklük öğesi ağırlığı ciddi bir biçimde artmaya başlamıştır. Güney Azerbaycan milli hareketindeki Azerbaycanlılık ve Türklük öğelerinin güçlenmesi, hareketin çok farklı bir aşamaya doğru hareket ettiğini işaretleri idi. Azerbaycanlılık ve Türklük öğelerin ağırlığının artması Babek Kalesi ve Savalan Dağı’na gitmek gibi törenlerin ortaya çıkması ile sonuçlandı.
Güney Azerbaycan milli hareketinde İranlılık öğelerin azalması yeni bir dönemin göstergesidir. Bu dönemde yeni simgeler ve törenler ortaya çıktı. Ayrıca bu dönem aynı zamanda İran devleti ile Güney Azerbaycan milli hareketi arasında yeni bir ilişki dönemi başladığını da göstermektedir. Güney Azerbaycan milli hareketinde Azerbaycanlılık ve Türklülük öğelerinin ağırlık kazanması ile birlikte bu harekete karşı devlet tarafından şiddet ve baskı politikaları artmaya başlamıştır. 12 Aralık Şebster Kentinde 150 kişinin tutuklanması bu açıdan değerlendirilmelidir.
Güney Azerbaycan milli hareketi merkezin siyasi ağırlığının bitmesinden sonra yeni bir döneme girmiştir. Bu yeni dönem İran devletinin kabul edemeyeceği ve doğal olarak bastırmaya çalışacağı bir durumdur. İran devleti Güney Azerbaycan milli hareketine karşı bugünden böyle daha sert ve baskıcı yöntemler uygulayabilir.