Ekonomi ve Enerji Çalışmaları Merkezi/ Ekonomik Araştırmalar | 06 Mart 2017

|

TÜRKSAM Ekonomi Bülteni (27 Şubat – 5 Mart 2017)



Geçen hafta Türkiye ekonomisinde TÜİK tarafından açıklanan tüketici ve üretici fiyat endeksleri, dış ticaret istatistikleri ile ekonomik güven endeksi öne çıkmıştır. Diğer taraftan TÜİK, 2015 yılına ilişkin Girişimcilik İstatistiklerini açıklamıştır.

 

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), 2017 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 0,81, bir önceki yılın Şubat ayına göre yüzde 10,13 oranında gerçekleşmiş ve çift haneye ulaşmıştır. Ürün grupları bazında bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 2,82 ile ulaştırma grubunda olmuş bunu yüzde 2,17 ile sağlık izlemiştir. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu içinde taze meyve ve sebze alt grubu, bir önceki aya göre yüzde -0,6 gerilemiş, bu alt gruptaki 2016 yılı Aralık ayından bu yana artış ise yüzde 33,26 olmuştur.

 

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), 2017 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 1,26, bir önceki yılın Şubat ayına göre yüzde 15,36 oranında artmıştır. Sektör bazında madencilik ve taş ocakçılığında bir önceki aya göre artış yüzde 2,39, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,19 olmuştur. İmalatta ise bir önceki aya göre değişim yüzde 1,36, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 17,18 olmuştur. Alt sektörlerde ise ham petrol ve doğalgaz bir önceki aya göre yüzde 9,68, bir önceki yılın Şubat ayına göre yüzde 104,22 oranında artmıştır. Ana sanayi grupları bazında aylık ve yıllık en yüksek artış sırasıyla yüzde 1,69 ve 20,03 ile ara malı grubunda olmuştur.

 

2017 yılı Ocak ayı dış ticaret verilerine göre ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18,1 artarak 11,3 milyar Dolar, ithalat ise yüzde 15,9 artarak 15,6 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret açığı 2017 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10,3 artarak 4,3 milyar Dolar olmuştur. Sektörel olarak incelendiğinde imalat sektöründe ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 17,8 oranında artış göstermiştir. İmalat sektörü ithalatı da aynı dönemde yüzde 11,4 oranında artış göstermiştir.

 

Mal grupları açısından ise ara malları ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 21,8 oranında artmış bunu yüzde 18,3 oranında artışla tüketim malları izlemiştir. İthalatta ise ara mallarında yüzde 22,1 oranında artış olmuşken tüketim mallarında yüzde -4,3 oranında azalış olmuştur. Fasıllar bakımından gerek ihracat gereke ithalat bakımından en yüksek artış sırasıyla 73,6 ve yüzde 142,3 ile kıymetli veya yarı kıymetli taşlar grubunda olmuştur. Bölgeler itibarıyla ihracata bakıldığında Avrupa Birliğine yapılan ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12 oranında, Asya ülkelerine yapılan ihracat ise yüzde 36 oranında artmıştır.

 

TÜİK tarafından Ekonomik Güven Endeksi açıklanmıştır. Endekslerde 100 değerinin altı kötümser durumu ifade etmektedir. Buna göre bileşik endeks olan ekonomik güven endeksi bir önceki aya göre 5,8 puan artarak 91,5 seviyesine yükselmiştir. Ekonomik Güven Endeksini oluşturan alt endekslerden tüketici güven endeksi bir önceki aya göre düşerken, diğer alt endeksler olan reel kesim güven endeksi, hizmet sektörü güven endeksi, perakende ticaret sektörü güven endeksi ile inşaat sektörü güven endeksleri artış göstermiştir. Reel kesim güven endeksi 106,5 değerinde olup 100 baz puan değerini aşan tek endeks olmuştur.

 

Merkez Bankası ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti 7 Mart itibarıyla yüzde 10,62 seviyesine yükselmiştir. Finansman maliyetlerindeki artışın, ABD Merkez Bankası’nın Mart ayında faiz artıracağına dair beklentinin artması üzerine önceden tedbir almak amacıyla yapıldığı değerlendirilmektedir.

 

TÜİK, her yıl Mart ayının ilk haftasında girişimciliği özendirmek ve iş kurma kabiliyetine sahip girişimcilere duyulan ihtiyaca dikkat çekmek amacıyla kutlanan Girişimcilik Haftasında, girişimcilik istatistiklerini yayınlamaktadır. Bu kapsamda 2015 yılı Girişimcilik İstatistikleri yayınlanmıştır. Buna göre işteki durumuna göre istihdam edilenlerden işveren olanlar ve kendi hesabına çalışanlar 2014 yılına göre sırasıyla yüzde 0,1 ve 0,5 puan azalış gösterirken ücretli/yevmiyeli çalışanların oranı 1 puan artmıştır.

 

İstatistikler yaş grubuna göre incelendiğinde tarımda işveren olarak çalışanlarda en büyük grubu 55-59 yaş grubunun oluşturduğu, toplam işverenlerin yaklaşık yüzde 58’inin ise 50 yaş ve üzerindekiler olduğu görülmektedir. 50 yaş üzerindeki işverenlerin oranı 2015 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık 6 puan artmıştır. Bu durum tarımda işverenlerin yaş ortalamasının yükselmesini göstermesi açısından önemli bulunmuştur. 2015 yılında 45-49 yaş grubundaki işverenlerin oranının bir önceki yıla göre 10 puan azalması dikkat çekmektedir. Bir üst yaş grubu olan 50-54 yaş grubunda 1,5 puanlık bir artış olduğu, tarım dışı sektörlerde ise azalma olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işverenlerin faaliyetlerine son verdiği değerlendirilmektedir. 2015 yılında tarım dışı sektörlerde ise en büyük işveren kesimi 35-39 yaş grubudur. Tarım dışı sektörlerde 30-49 yaş grubu, toplam işverenlerin yaklaşık yüzde 65’ini oluşturmaktadır. 20-29 yaş grubunda 2014 yılına göre ılımlı bir artış görülmektedir.

 

Eğitim durumu ve sektöre göre işveren dağılımına bakıldığında gerek tarım gerek tarım dışı sektörlerde en büyük grubu sırasıyla yüzde 55,2 ve 29,3 ile ilkokul mezunları oluşturmakta olup bunları tarımda yüzde 13,1 ile ilköğretim, tarım dışında ise yüzde 26,4 ile yüksekokul veya fakülte izlemektedir. Her iki sektörde de yüksekokul veya fakülte mezunlarının payının artmakta olması olumlu karşılanmıştır.

 

2015 yılında yeni doğan işveren girişimlerinin yarattığı istihdam, 2015 yılında yaratılan toplam istihdamın yüzde 6,6’sını oluşturmaktadır. 2014 yılında kurulup 2015 yılında faaliyetlerine devam eden işveren girişimleri, 2014 yılında sağladıkları toplam istihdamın yüzde 75,6’sını korumuşlardır.

 

Yeni doğan işverenler sektör olarak sırasıyla toptan ve perakende ticaret, imalat ve inşaatı tercih etmiştir. 2015 yılında bu üç sektörde yeni doğan işverenler, toplamın yüzde 57,4’ünü oluşturmaktadır. Girişimlerin hukuki statüsü incelendiğinde yaklaşık yüzde 90’ının ferdi mülkiyet ve limited şirket şeklinde kurulduğu görülmektedir.

 

Girişimlerin çalışan sayısı ile faktör maliyeti üzerinden katma değeri karşılaştırıldığında önemli bilgilere ulaşılmaktadır. Şöyle ki 2015 yılında çalışan sayısı 1-19 arasındaki girişimler toplam girişimlerin yüzde 40’ını, çalışan sayısı 250’den fazla olanlar yüzde 26,5’ini oluştururken; 1-19 çalışanı olan işverenler faktör maliyeti ile üretilen katma değerin toplamda yüzde 17,5’ini, 250’den fazla çalışanı olan girişimler ise yüzde 46,5’ini üretmektedir. 

 

 

http://www.turksam.org/tr/makale-detay/1357-turksam-ekonomi-bulteni-27-subat-5-mart-2017
Bu sitede yer alan bilgiler TÜRKSAM adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır.
Kâr amacı güdülmez. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.

Sayfa 460 kez görüntülendi.


Copyright © 2004 - 2014 TÜRKSAM - Tüm Hakları Saklıdır. Aktif 1135 ziyaretçi bulunmaktadır. Tasarım ve Programlama TÜRKSAM - Bilişim Teknolojileri Merkezi (BTM)