Ekonomi ve Enerji Çalışmaları Merkezi/ Ekonomik Araştırmalar | 15 Mayıs 2017

|

TÜRKSAM Ekonomi Bülteni (8-14 Mayıs 2017)



Geçen hafta Türkiye ekonomisinde TÜİK tarafından açıklanan Sanayi Üretim ve Ciro Endeksleri ile Dış Ticaret Endeksleri öne çıkmıştır. Diğer taraftan Hazine Müsteşarlığı Nisan ayına ilişkin Nakit Gerçekleşmelerini, TÜİK ise Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları ile 2016 yılına ilişkin İstatistiklerle Aile bültenini yayımlamıştır.

 

Sanayi Üretim Endeksi, ekonomide meydana gelen gelişmelerin ve uygulanan ekonomik politikaların, kısa dönemde olumlu veya olumsuz etkilerinin ölçülebilmesi için hesaplanmakta olup GSYİH büyüme oranıyla çok yüksek bir korelasyona sahip olması bakımından oldukça önemlidir. Sanayi Üretim Endeksi, 2017 yılı Mart ayında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki aya göre yüzde 1,3, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,7 oranında artmıştır. Sektör bazında bakıldığında ise en büyük ağırlığa sahip imalat sanayindeki artış yüzde 1,6 olarak gerçekleşmiştir. Bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 23,5 ile deri ve ilgili ürünlerin imalatı grubunda olurken en yüksek düşüş temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı grubunda olmuştur. Mal grupları bazında ise dayanıklı tüketim malları grubundaki yüzde 12,8 oranında artış dikkat çekmiştir.

 

2017 yılı Mart ayına ilişkin Sanayi Ciro Endeksi verilerine göre mevsim ve takvim etkilerinden arındırıldığında toplam sanayi ciro endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,2, imalat sanayi yüzde 1,2 ve madencilik ve taş ocakçılığı ise yüzde 0,6 oranında artış göstermiştir. Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış toplam sanayi ciro endeksi bir önceki yıla göre yüzde 26 oranında artmıştır. Ana sanayi grupları bazında en yüksek artış ise yıllık yüzde 77 ile enerji grubunda gerçekleşmiştir.

 

TÜİK, 2017 yılı Mart ayına ilişkin dış ticaret endekslerini açıklamıştır. Buna göre ihracat birim değer endeksi 2017 yılı Mart ayında, 2016 yılı Mart ayına göre yüzde -0,9 oranında azalırken, ithalat birim değer endeksi ise yüzde 6,7 oranında artış göstermiştir. Miktar endeksleri bakımından ise ihracat miktar endeksi bir önceki yılın Mart ayına göre yüzde 14,6 oranında, ithalat miktar endeksi ise yüzde 0,2 oranında artmıştır. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi ise 2017 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre 8 puan, bir önceki aya göre 0,9 puan azalarak 105,8 olmuştur. 

 

2017 yılı Nisan ayına ilişkin finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları açıklanmıştır. Buna göre 2017 yılı Nisan ayında gerek Yİ-ÜFE gerek TÜFE ile indirgendiğinde en yüksek getiri külçe altında gerçekleşmiş, Borsa İstanbul ile Devlet İç Borçlanma Senetleri de yatırımcısına reel olarak getiri sağlamıştır. En yüksek kayıp ise ABD Dolarında yaşanmıştır. 3 aylık dönemde en yüksek reel getiri Borsa İstanbul’da sağlanırken 6 aylık dönemde ise en yüksek reel getiri ABD Dolarından elde edilmiştir.

 

Hazine Müsteşarlığı Nisan ayına ilişkin nakit gerçekleşmelerini açıklamıştır. Buna göre Nisan ayında 51,4 milyar TL gelir elde edilirken 58 milyar TL gider gerçekleşmiştir. Özelleştirme ve Fon Gelirlerinden 3,05 milyar TL gelir elde edilmiş ve nakit dengesi -3,61 milyar TL açık vermiştir. Nisan ayında toplam 7,4 milyar TL borçlanma yapılmıştır.

 

2017 yılı Ocak-Nisan döneminde ise toplam 190,5 milyar TL gelir elde edilmişken 21,4 milyar TL’si faiz ödemesi olmak üzere 224,2 milyar TL gider ödemesi yapılmış toplam 7,6 milyar TL tutarında özelleştirme ve fon gelirlerinin etkisiyle nakit dengesi -26,2 milyar TL olmuştur. Aynı dönemde 9,8 milyar TL tutarında dış, 18 milyar TL tutarında iç borç olmak üzere toplam 27,8 milyar TL net borçlanma gerçekleşmiştir.

 

Gelirler 2016 yılı Ocak-Nisan dönemine göre yüzde 9,9 oranında artarken, giderler yüzde 22,3 oranında artmıştır. 2016 yılı Ocak-Nisan döneminde nakit dengesi -1,5 milyar TL açık vermişken 2017 yılının aynı döneminde nakit dengesi -26,2 milyar TL’ye yükselmiştir. Aynı dönemde 2016 yılında toplam 7,7 milyar TL net borçlanma yapılmışken 2017 yılında 27,8 milyar TL tutarında net borçlanma yapılmıştır.

 

Merkez Bankası’nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti 12 Mayıs 2017 tarihi itibarıyla yüzde 11,92 seviyesinde bulunmaktadır. Merkez Bankası politika faiz oranını 24 Kasım 2016 tarihinde 50 baz puan artırarak yüzde 8’e yükseltmiştir. Karar tarihinde yüzde 7,95 seviyesinde olan ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti söz konusu tarihten bu yana artış göstermiştir. TCMB politika geçmişine göz atıldığında 17 Nisan 2013 tarihinde yüzde 5 olan 1 hafta vadeli repo ihale faiz oranının 17 Mayıs 2013 tarihinde yüzde 4,50 oranına düşürüldüğü sonrasında 8 ay boyunca artış yapılmadığı 29 Ocak 2014 tarihinde ise 550 baz puanlık artış ile yüzde 10 seviyesine yükselttiği görülmektedir. Yaşanan seyir benzer bir durumun tekrar yaşanma ihtimalini artırmaktadır.

 

Diğer taraftan TÜİK İstatistiklerle Aile Bülteni kapsamında veriler paylaşmıştır. Buna göre iller arasında önemli farklılıklar olmakla birlikte Türkiye’nin ortalama hanehalkı büyüklüğü 2016 yılında 3,5 seviyesindedir. Hanehalkı tipleri arasında eş ve çocuklardan oluşan çekirdek aile en büyük grubu oluşturmaktadır.

 

Bireylerin yüzde 18,3’ünin eğitimini yarıda bıraktığı görülmekte olup eğitimi bırakma nedenleri arasında başı yüzde 45,5 ile ekonomik nedenler çekmiştir. Sonrasında ise ailenin izin vermemesi gelmekte olup bu nedenin kadınlar için en önemli neden olduğu görülmektedir.

 

Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranında ise en geniş grubu iki yetişkinli üç ya da daha fazla bağımlı çocuğu olan hanehalkı oluşturmuştur. Bu grubun yoksulluk oranının tek ve iki bağımlı çocuğu olanlara göre neredeyse geometrik olarak artması dikkat çekmiştir. Söz konusu duruma üç ve daha fazla çocuğu olan ailelerde annenin çalışmamasının sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir. Söz konusu veriler bölgeler arasındaki önemli farklılıklar ile birlikte kalkınmanın sosyo-ekonomik boyutuna ışık tutması açısından önemli görülmüştür.

 

 

http://www.turksam.org/tr/makale-detay/1386-turksam-ekonomi-bulteni-8-14-mayis-2017
Bu sitede yer alan bilgiler TÜRKSAM adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır.
Kâr amacı güdülmez. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.

Sayfa 796 kez görüntülendi.


Copyright © 2004 - 2014 TÜRKSAM - Tüm Hakları Saklıdır. Aktif 1135 ziyaretçi bulunmaktadır. Tasarım ve Programlama TÜRKSAM - Bilişim Teknolojileri Merkezi (BTM)